Verschil ‘Projectmanagers’ & ‘SAFe® Release Train Engineers’

‘Wat is nu het verschil tussen een projectmanager en een release train engineer?’ Een interessante uitdagende vraag en maar, hoe langer je over de vraag nadenkt, hoe complexer deze wordt.
#

Verschil ‘Projectmanagers’ & ‘SAFe® Release Train Engineers’

‘Wat is nu het verschil tussen een projectmanager en een release train engineer?’ Een interessante uitdagende vraag en maar, hoe langer je over de vraag nadenkt, hoe complexer deze wordt.

Dit artikel is tot stand gekomen naar aanleiding van een comment van lezer Robert op mijn Linkedin artikel ‘SAFe for Dummies’ met bijna 3000 views (!) met de letterlijke vraag: ”Wat is nu het verschil tussen een projectmanager en een release train engineer?” Een interessante uitdagende vraag en daarom had ik in de comments beloofd een uitgebreidere inhoudelijke reactie te geven. Maar, hoe langer je over de vraag nadenkt, hoe complexer deze wordt.

Een 1ste verdiepingsvraag zou kunnen luiden: Welke Projectmanager (PM)?
Een PMBOK® PM? Een PRINCEII PM? Een andere methode-PM? En dan: zitten er rolverschillen tussen deze methodes voordat je een PM-rol vergelijkt met de Release Train Engineer (RTE) rol?

Een aardige aanvullende vraag zou kunnen zijn: hoe migreren alle andere rollen, zoals bijvoorbeeld die van software development managers, lead developers, business analisten, architecten en functioneel ontwerpers, naar SAFe rollen? Om die veranderingen en nieuwe activiteiten te kunnen uitvoeren, zijn niet alleen skillsets nodig, maar met name een andere mindset. (‘wij doen sprints; dus wij werken Agile’). Een 1 op 1 rollenvervanging bestaat niet. SAFe heeft impact op de organisatie en het bestaande functiehuis. SAFe gaat er van uit dat er poppetjes van de wagen (van de Train?) af zullen vallen.

Een 2de: voor welke SAFe configuratie wordt deze vraag gesteld (Full, Portfolio, Large, Essential) en maakt dit voor het antwoord uit? Naast RTE kent SAFe namelijk iets als ‘Solution Train Engineer’ (STE). Interessant is dan weer het verschil tussen een programmamanager (afgekort PGM) of PM en de STE en successievelijk het verschil tussen een STE en een RTE? En tussen een STE, RTE en een Scrum Master? Ik probeer zoveel mogelijk antwoorden mee te nemen.

En een 3de: wat betekent implementatie van SAFe voor de huidige managementlagen en alle teambaasjes, wetende dat Agile teams ‘self-organising’ en ‘self-supporting’ zijn. Kent SAFe iets als ‘teamleiders en afdelingsmanagers’?

Onderstaand eerst de conclusie, een korte intro, gevolgd door een niet-limitatieve tabel met de verschillen en overeenkomsten tussen een PM en een RTE. Uitgangspunt bij beantwoording van de vraag is, dat er een klant/opdrachtgever is met een probleem of wens, die iemand (een interimmanager) binnenhaalt om de klus te klaren. Die persoon gebruikt SAFe Essential voor het oplossen van het probleem/wens. Tot voor kort zou je die persoon dan Programma- of Projectmanager noemen. Aanname is ook dat SAFe portfolio level nog niet is geïmplementeerd  en dat de rest van de onderneming ook nog niet conform SAFe werkt.

Ik houd in sommige voorbeelden bewust de Engelse (SAFe) termen aan voor maximale herkenbaarheid, begripsvorming en SAFe te leren. Deze zet ik dan “tussen quotes”

Rest me iedereen veel leesplezier toe te wensen!

NB:
In verband met de gebruikte termen en begrippen vraagt dit artikel enige basiskennis van SAFe.
Zie bijlage 3 onderaan dit artikel voor overzicht URL’s met achtergrondinformatie.

Conclusie

De kernvraag luidde: ”Wat is nu het verschil tussen een Projectmanager en een Release Train Engineer?”

Mijn conclusie luidt, dat een programmamanager- of een projectmanager niet hetzelfde is als een Release Train Engineer (RTE). Nog sterker, er zijn meer verschillen dan overeenkomsten. Een RTE is qua type professional naar mijn mening ook een ander type. Zie de tabel voor b de managementstijl. Ik ben ook van mening dat een SAFe implementatie impact heeft op bestaande managementlagen. SAFe kent geen afdelingsmanagers of teamleiders. SAFe kent feitelijk primair alleen inhoudelijke rollen en per definitie zijn teams ‘self organising and self managing’. Conform SAFe’s “Principle #9 – Decentralize decision-making”, heb je ook geen managers meer nodig om 80% van de besluiten te nemen. Dat doen de teams zelf. Weet ook dat SAFe anders tegen HRM aankijkt en anders tegen contracten. SAFe denkt in Agile HRM en Agile Contracts.

Of de huidige generatie PM’s de carrière overstap kunnen maken naar een RTE-rol, hangt mede af van het vermogen de Agile mindshift te maken en deze nieuwe concepten en principes te omarmen en te doorleven.

De toekomst van PGM’s en PM’s

Er is een markt voor frameworks als Scrum en SAFe, omdat de wereld steeds sneller gaat met steeds hogere eisen. De markt wil eerder resultaten en geen 7 maanden meer wachten tot een PRINCE2 PM weer boven water komt met iets waar niemand op dit moment meer op zit te wachten. Time-to-Market is cruciaal. Met hoogste mogelijke kwaliteit (“Build-in Quality”). Leiderschaps- en managementstijlen veranderen. Servent, transparancy, allignment en trust zijn maar een paar van de nieuwe, hedendaagse Lean-Agile begrippen.

Ik ben daarom bang dat PGM’s, PM’s en traditionale managers een uitstervend ras dreigt te worden. Alhoewel, sommige old school methodes proberen de transitie naar Agile te maken met bijvoorbeeld certificaten als ‘PMI Agile Certified Practitioner (PMI-ACP)®’. Vanuit het oogpunt van deze gaande transitie, heb ik extra tijd en aandacht besteed aan het zorgvuldig en het zo gedegen als mogelijk beantwoorden van de vraag (bijlage 2). Om zo alle huidige PGM’s en PM’s zo goed mogelijk uit te leggen en informeren wat een mogelijk toekomstige rol als RTE of STE inhoudt en welke andere SAFe rollen er nog optioneel zijn. Als je die vraag goed wilt beantwoorden ontkom je er ook niet aan om de verschillen tussen een programma, project en SAFe te beschrijven (bijlage 1).

Verschillen PM - RTE & meer informatie over de SAFe RTE rol

Het eerste belangrijke feit te weten is dat noch Scrum noch SAFe de rol PGM of PM kent. Waarom niet? Omdat in een ‘Lean-Agile mindset’ de rol van PGM’s en PM’s onlosmakelijk verbonden is met de Waterfall-methode en dat is tegenstrijdig met SAFe principle #4: “Build incrementally with fast, integrated learning cycles”.

Een tweede belangrijk feit is te weten dat zowel bij Scrum als bij SAFe de PGM c.q. de PM-rol verdeeld is over meerdere SAFe rollen en wel in de Essential SAFe configuratie over die van:

  1. De Release Train Engineer (focus op proces);
  2. De Product Manager (focus op functionaliteiten);
  3. De System Architect (focus op architectuur, techniek, NFR’s).

Aansluitend op Large Solution niveau successievelijk over die van:

  1. De Solution Train Engineer;
  2. De Solution Manager en
  3. De Solution Architect.

De Release Train Engineer zou je kunnen vergelijken met de bij ieder inmiddels wel bekende Scrum Master (SM) rol. Je zou de RTE dus ook de ‘Chief-Scrum-Master’ kunnen noemen. De RTE faciliteert onder andere de Scrum of Scrums (SoS) meetings, net zoals de Solution Train Engineer de ART’s onderling coördineert en consolideert in een ‘Scrum of Arts’ meeting. Of als Solution Management ook is betrokken, een gecombineerde Solution Level Scrum of Arts sync.

Een derde wetenswaardig feit is dat SAFe, ik denk bewust, het geen Release Train Manager noemt, maar Engineer. Met andere woorden, deze rol weet inhoudelijk alles van het Release process, the flow en van de Trains.

Bijlage 1: Tabel met gelijkenissen en verschillen van een Project en Agile/SAFe

Domein

Subdomein

Programma/Project

SAFE

Methodes, frameworks, & best-practises

Standaarden o.a.

PRINCE2, MSP, MoR, P3O, PMI.

Scrum/SAFe.

 

Schaalbaarheid

Ja, van project naar meerdere deelprojecten. Ja, van project naar programma.

 

Ja, SAFe is primair ontworpen vanuit een schaalbare scrum gedachte (“Enterprise agility”) binnen 1 framework en niet 4 verschillende methodieken.

 

Sociale Backbone

Hmmm……heb veel meegemaakt en niet altijd het meest positieve.

Trust, wat sterke sociale relaties creëert.

 

Proces

Volgt netjes de methodologie met processen, fasen, stappen en producten

Is een Framework dus meer vrijheid en minder dwingend.

 

Agility

Stick to the plan of vraag een change aan bij veranderde omgeving. Incl dito doorlooptijd.

Manifesto: “Responding to change over following a plan”

En:

"Welcome changing requirements, even late in development. Agile processes harness change for the customer's competitive advantage.”

 

Omvang

Een project start in de praktijk al met 1 PM en 2 à 3 FTE. Zeg E 10.000 gemiddeld = 30.000 budget/mnd.

Een ART bestaat theoretisch uit 50 tot max 125 FTE. A gemiddeld EUR 10k/pm = minimaal EUR 500.000 per maand budget nodig om een RTE rol theoretisch te vervullen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bijlage 2: Tabel met gelijkenissen en verschillen PM en RTE

Domein

Subdomein

Programma/Projectmanager

Release Train Engineer

Kennis

Framework kennis

Kan zeer succesvol zijn zonder enig verstand van MSP, PMI, P3O of Prince2.

Moet SAFe behoorlijk goed kennen, eigenlijk minimaal zijn gecertificeerd.

Organisatie

Is officiële Rol

Ja.

Rol bestaat niet.

 

Rapporteert aan

Opdrachtgever.

Meestal aan de PMO ingeval van Lean Portfolio Management (LPM) of anders de development organisatie.

 

Levert wanneer value op

Bij project na paar maanden, bij programma’s na mogelijk X jaar.

“Delivers working software frequently, from a couple of weeks to a couple of months, with a preference to the shorter timescale”

 

Teamkeuze

Selecteert en kiest teamleden.

Teams kiezen in principe zelf haar leden.

 

Cadance en synchronisaties

Ligt minder vast, in de praktijk meer adhoc.

“Principle #7 – Apply cadence, synchronize with cross-domain planning”.

Mindset

De ‘Bijbel’

Projects in ‘Controlled Environments’

 

Verder ken ik geen echte mindset bijbels zoals SAFe dit kent.

Leeft, werkt en denkt (Lean-Agile mindset) volgens het Manifesto en Principles (9 in safe en 12 in scrum)

Aandachtsgebieden

Gebieden

Proces, techniek en functionaliteiten.

Proces met veel inhoudelijke proceskennis (Lean).

 

 

Hard skills met soft skills

Soft skills met hard skills.

 

 

Deliverables produceren (output).

Release Train verbeteren (flow).

 

 

Voorzitten, doen, executeren, waarmaken.

“Help, facilitate, assist, coach, provide.”

Management

Primaire stijl (ook wat de markt verwacht)

Leader as ‘the expert’

Leader as a ‘developer of people’

 

 

Direct, Manage & Control

Transformational (servant) leadership en coach.

 

 

Subject Matter Expert, the man who has all the answers

 

“asks the teams for the answers”

 

Stuurt op

In control blijven met G.O.K.I.T. / TGK / Duivelsdriehoek/Risks & issues.

Het vaststellen van de PI-Objectives, flow, improvements, vermijden, Cadance, synchronisatie, SINO, mindset, impediments, etc, etc.

 

Besluitvorming

De PGM of PM besluit heel veel, zeker vanaf zijn/haar niveau.

Zo laag mogelijk in de organisatie conform Principle #9 – Decentralize decision-making

 

Executie

Scope

Meestal Team + Suppliers

Binnen essential SAFe alleen het team. Bij Large Solution SAFe ook de suppliers.

 

Productie

Produceert (relatief) veel papier tov Lean-Agile aanpakken

“Working software over comprehensive documentation”

 

Innovatie

Ik heb niet veel PM’s heel erg veel aan innovatie, long life learning van anderen zien doen. Noch dat er expliciet tijd voor innovatie en PDCA wordt ingebouwd.

Innovatie is kerndoel van SAFe’s House of Lean, evenals “Relentless Improvement”. 1 iteratie wordt volledig aan Innovatie & Planning besteed.

 

Coördineert

Multiple projectmanagers of deelprojectleiders.

De STE coördineert multiple RTE’s en de RTE coördineert multiple scrummasters.

Bijlage 3: Weblinks met achtergrondinformatie

https://www.pmi.org/learning/library/team-morale-motivation-ideas-maintain-6175

https://www.axelos.com/best-practice-solutions/prince2

https://www.axelos.com/best-practice-solutions/msp

https://www.prince2primer.com/the-project-manager-role/

https://www.axelos.com/news/blogs/august-2016/the-orchestras-conductor-programme-manager-skills

https://www.scaledagileframework.com/release-train-engineer-and-solution-train-engineer/

https://www.scaledagileframework.com/scrum-master/

Over de auteur:

Ing. R(oel). P. Peels werkt als zelfstandig gevestigd interimmanager vanuit zijn onderneming Major Milestones B.V. Hij is gespecialiseerd in het ontwerpen en inrichten van Lean-Agile ICT-organisaties, Enterprise Architecturen, Software Development Trajecten, ICT lijn- en programmamanagement. Hij is certified SAFe Agilist, certified SAFe implementation consultant en certified SAFe trainer.

Roel heeft de laatste 3 jaar, met een internationaal team van 50 professionals (Rusland, Roemenië, Bulgarije, India en Brazilië), een secure en private online platform ontwikkeld bestaand uit 1.5 miljoen regels broncode. En succesvol live gebracht.

Hij deelt graag zijn opgedane ervaringen met u in een reeks van inhoudelijk georiënteerde artikelen. Roel is bereikbaar voor feedback, commentaar of ondersteuning op roel.peels@majormilestones.nl.

Share: